حال ، براى اهل تحقيق و بحث امكان خواهد داشت كه ذيل حديث مزبور را قرينهء مدّعا بدانند به دلايل و وجوهى كه جز با معناى اولويّت سازگار نخواهد بود ، اولويّتى كه ملازم با سمت امامت باشد . اين وجوه و دلايل به شرح ذيل است : 1 - در آن زمان كه پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله نسبت به موهبت خداى سبحان به وصىّ او داير به احراز مقام شامخ رياست عامّه بر تمامى امّت اسلامى و امامت مطلقهء او بعد از خودش قيام كرد و اين امر مهم را اعلام فرمود ، آن جناب برحسب اوضاع و احوال مىدانست كه تماميّت اين امر نيازمند هواداران بسيار و ياران بااقتدار است تا بدان وسيله متصديان امور ولايات و عمّال بر اين امر گردن نهند . از طرفى آن حضرت مطلع بود كه در ميان انبوه جمعيت كسانى هستند كه بر على عليه السّلام رشك مىبرند ، چنان كه در قرآن بدان اشاره شده « 1 » و نيز اشخاصى هستند كه با آن جناب كين مىورزند و در ميان اهل نفاق افرادى هستند كه بر مبناى انتقامجويى جاهليّت دشمنى با او را در دل دارند و بعد از آن جناب ، در اثر آزمندى آنان كه فكر سرورى و رياست و افزايش بهره‌هاى مادى در سر مىپرورانند ، حوادث ناگوارى رخ خواهد داد و جنب و جوشهايى پديد خواهد آمد ، و على عليه السّلام هم به حكم حق‌خواهى و عدالت‌پرورى آرزوها و آمال آنها را اجابت نخواهد كرد و آنها را به جهت بىتجربگى و بىكفايتى لايق و سزاوار مقامهايى كه چشم طمع بدان دوخته‌اند ، نخواهد دانست ، ناچار آنها هم به مخالفت و دشمنى با او برخواهند خاست و اوضاع را آشفته خواهند كرد ، چنان كه حضرتش به اجمال از اوضاع و احوال خبر داد و فرمود : اگر على را به فرمانروايى بپذيريد ، در حالى كه نمىبينم كه اين كار را بكنيد ، او را راهنمايى با بصيرت و مطّلع خواهيد يافت . « 2 » در نتيجهء توجه به اين كيفيّات و امور ، رسول خدا بعد از

--> ( 1 ) . آنجا كه خداى تعالى فرمايد : أَمْ يَحْسُدُونَ النَّاسَ عَلى ما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ . ( نساء 4 / 54 ) ابن مغازلى در المناقب و ابن ابى الحديد در شرح نهج البلاغة : 2 / 236 و حضرمى شافعى در الرشفة 27 اشعار نموده‌اند كه اين آيه دربارهء على عليه السّلام و مختصات علمى او كه مورد رشك و حسد واقع شد ، نازل گرديده است . ( 2 ) . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 1 / 12 ، 13 .